Joods Nederland bidt mee voor Joden die begraven zijn in Arabische landen

De El Emad Towers in Tripoli, Libië staan bovenop een Joodse begraafplaats.

Afgelopen zaterdag is in veel Nederlandse synagogen een gebed gezegd voor Joden die begraven zijn in Arabische landen in graven die niet meer toegankelijk zijn. Hiermee sluit Nederland zich aan bij een wereldwijde actie om van afstand eer te bewijzen aan deze overledenen, waarvan de graven niet meer bezocht kunnen worden. 

In Arabische landen liggen namelijk miljoenen Joden begraven waar hun nakomelingen niet naar toe kunnen. Veel graven zijn vernield, ontoegankelijk of er is overheen gebouwd. Los daarvan is het voor Joden niet mogelijk of onveilig om graven in deze landen te bezoeken.

De Opperrabbijn van de Spaans-Portugees Joodse gemeente van Londen, Joseph Dweck, heeft enkele jaren geleden een gebed geschreven voor de zielenrust van deze miljoenen overledenen. Het NIK heeft dit gebed dit jaar verspreid onder de Nederlandse synagogen, die achter deze actie zijn gaan staan.

Behalve in Marokko speelt dit probleem in vrijwel alle Arabische landen. Zo zijn er veel graven vernield in Egypte, in Baghdad heeft een massagraf plaatsgemaakt voor een snelweg en in Tunis hebben bulldozers de begraafplaats omgegooid om plaats te maken voor een park, om maar eens wat te noemen. 

NIK-secretaris Ruben Vis schrijft op nik.nl: “Vorig jaar was ik bij de steenzetting van de moeder van een kennis van mij op de begraafplaats Beth Haim te Ouderkerk. Op de zerk staat ook de naam van haar man en de geboorte- en sterfdatum, in Bagdad. Die echtgenoot en vader is in Bagdad begraven omdat de vrouw met de kinderen wel het land uit mocht en hij daar moest achterblijven en zijn gezin nooit achterna heeft kunnen reizen. Zij en haar kinderen konden hier als vluchtelingen een nieuw leven beginnen, met achterlating van hun man en vader die in Irak is overleden. Hij ligt dus begraven in Bagdad en de kinderen kunnen zijn graf niet bezoeken – dit is dus een heel reëel onderwerp, ook in onze gemeenschap hier in Nederland.”

Later in dat artikel zegt NIK-voorzitter Joop Elzas: “Graag bevelen we aan dat waar op shabbat 28 november er sjoel is het gebed wordt uitgesproken. Ook in onze sjoels zijn er mensen die dit aangaat, die ouders of verwanten hebben die in Arabische landen liggen begraven maar daar niet naartoe kunnen voor grafbezoek.”

Voor het derde jaar op rij is er ook een massaal ‘kaddiesjgebed’ dat gezegd wordt voor de overledenen. 

De datum voor deze actie is niet toevallig. 30 November is namelijk wereldwijd de dag dat de vele honderdduizenden Joodse vluchtelingen uit de Arabische wereld zijn herdacht. Zij moesten deze landen gedwongen ontvluchtten en moesten meestal hun geld, bezittingen, winkels, cultureel erfgoed en grond (ter grootte van 4 maal Israël) achterlaten. Een groep vluchtelingen die veel en veel meer aandacht verdient. In totaal hebben ruim 2000 Joodse organisaties meegedaan aan deze actie.