Aanstaande donderdagavond 28 januari zal voor het eerst in internationaal verband een zogenaamde Seder voor Toe Bisjwat worden gehouden. Negen Spaans-Portugese gemeenschappen uit verschillende landen komen online bij elkaar om gemeenschappelijk stil staan bij het Joodse Nieuwjaarsfeest voor de Bomen. Namens Amsterdam doet de jonge gemeenschap Bendigamos mee. Geïnteresseerden kunnen zich gratis aanmelden.
Wat is de Seder voor Toe Bisjwat?
De Seder – letterlijk “orde” – voor Toe Bisjwat is een relatief nieuw gebruik, voor een dag die al sinds de tijd van Torah gebruikt werd als peildatum voor vruchtoffers. Na de verwoesting van de Tweede Tempel was de praktische relevantie van deze dag lange tijd afwezig, tot in de 16e eeuw. Kabbalist Rabbijn Yitschak Luria van Safed voerde toen, samen met zijn discipelen, een ritueel in waarbij relevante teksten uit de Tenach werden bestudeerd en waarbij zegenspreuken werden gezegd over vruchten en waarbij vier bekers wijn werden gedronken, vergelijkbaar met de Seder van Pesach. Centraal bij het eten staan de zogeheten ‘7 soorten’ uit Israël die de Torah noemt: tarwe, gerst, druiven, vijgen granaatappels, olijven en dadels. Een avond met veel symbolische en spirituele waarde, hoewel bij de niet-kabbalistische gemeenschappen de spiritualiteit langzaam plaatsmaakte voor een meer praktische benadering.
Inmiddels is het houden van zo’n Seder een gebruik in het grootste deel van de Sefardische wereld, maar je vindt het inmiddels terug in alle uithoeken van de Joodse wereld. Ook degenen die geen Seder houden gebruiken deze dag vaak wel om zegenspreuken te zeggen over een groot aantal vruchten en op veel plaatsen worden natuurlijk bomen geplant op deze dag. Bij de Portugese Joden in Amsterdam wordt deze bijeenkomst de schoteltjesavond genoemd.
Vanwege corona hebben een aantal Portugese synagoges, waarvan de traditie al eeuwenlang vrijwel onveranderd is gebleven, besloten om voor het eerst een internationale Seder te houden. Vanuit de verschillende gemeenschappen zullen Rabbijnen en voorzangers de verschillende teksten voorlezen en bespreken.
De bijeenkomst op Zoom zal aanstaande donderdag plaatsvinden van 18u tot 19.30u Nederlandse tijd en je kan je dus hier gratis aanmelden.
Lees hier meer over wat Toe bisjwat is.
