Begin 2004 kocht het Rijksmuseum voor Oudheden een bijzondere verzameling objecten uit de Griekse oudheid aan. De collectie werd 1940 door de eigenaars, de Duits-joodse familie Zander, bij het museum in bewaring gegeven en later onder dwang van de bezetter aangekocht.
Na de oorlog bleef de ‘collectie Zander’ in het museum, hoewel
familieleden die de oorlog overleefden jarenlang probeerden de objecten
terug te krijgen. Het museum heeft hen daarbij altijd ondersteund, maar
de Nederlandse overheid weigerde teruggave. Pas in 2003 besloot de
regering dat wel te doen. Op verzoek van de erfgenamen Zander heeft het
museum de collectie in 2004 opnieuw aangekocht, ook omdat het de
bijzondere voorwerpen graag in de collectie wilde houden.
De verzameling bestaat uit dertig gouden sieraden uit de Griekse
oudheid (hellenistische periode, ca. 330-50 v.Chr.) en een Cypriotische
vaas (ca. 1500 v. Chr.). De verzameling sieraden bestaat onder andere
uit oorringen in de vorm van dierenkoppen. Er zitten ook kransen en
diademen (versierde hoofdbanden) van bladgoud tussen. Kransen van het
blad van een eik, laurierstruik of olijfboom werden in de oudheid op
religieuze feesten gedragen. Ze dienden ook als teken van overwinning.
Kransen van bladgoud werden als sieraad voor een overledene gemaakt. Ze
symboliseerden de hoop op de ultieme overwinning, die op de dood.
In de moderne tijd waren de objecten tot aan de Tweede Wereldoorlog in
het bezit van de familie Zander, een joods-Duitse familie die vanaf
1923 in Amsterdam woonde. In 1940 gaven zij de objecten bij het
Rijksmuseum van Oudheden in bewaring, om te voorkomen dat die in Duitse
handen vielen. Helaas pakte het anders uit: de Duitsers dwongen het
museum (dat als nationaal instituut inmiddels onder hun gezag viel) de
verzameling aan te kopen. De familie Zander werd gedeporteerd en
overleefde de oorlog niet.
Bron: www.rmo.nl
