Al eerder informeerden wij over een synagoge in Abu Dhabi, vandaag meldt Bloomberg dat er in Dubai een groeiende Joodse gemeenschap is die over een eigen synagoge beschikt.
Eeuwenlang waren de Joden niet weg te denken uit het Midden-Oosten en deden zaken met hun Arabische buren, van Bagdad tot Beiroet. Dit veranderde toen in 1948 de staat Israël werd gesticht en in begin van de jaren vijftig de pogroms tegen de Joden begon. Maar nu de houding ten opzichte van Israël wat verzacht en de economie van de regio groeiende is, heeft de jonge joodse gemeenschap de eerste synagoge van Dubai gesticht.
De Joden van Dubai – voornamelijk expats – gebruikten eerst elkaars huizen voor synagogediensten, maar drie jaar geleden huurden zij een villa in een rustige woonwijk die nu dienst doet als synagoge. Het ongemarkeerde gebouw heeft ruimte voor gebeden, een koosjere keuken en zelfs een paar slaapkamers voor bezoekers die niet tijdens de sjabbat rijden. ‘We hebben een lange weg afgelegd sinds ik dertig jaar geleden voor het eerst in Dubai kwam.’, vertelt Eli Epstein, een New Yorker die heeft geholpen met het vinden van de synagoge en een Thora-rol doneerde. ‘Toentertijd adviseerde men me om zo min mogelijk mijn achternaam te gebruiken, die zou namelijk “te Joods” klinken.’
Dat de synagoge zich niet hoeft te verbergen, weerspiegelt de iets verbeterde relatie tussen Israël en de andere regeringen in de regio. Leiders van Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten zien Iran als een grotere bedreiging dan de Joodse staat. De VAE zetten zich al langer in voor meer religieuze en culturele vrijheid en stelde zelfs een minister van Tolerantie aan, omdat het land tolerantie tot een van haar kernwaarden wil maken. Ook minister van Cultuur en Sociale Ontwikkeling, Sjeik Nahyan bin Mubarak roept op tot samenwerking om misverstanden over verschillende religies en culturen uit de weg te gaan. Pluralisme moet een “positieve en creatieve kracht worden voor stabiliteit en ontwikkeling.”
Tijdens sjabbat en joodse feestdagen verzamelen joden – meestal enkele tientallen van de 150 leden – zich in de villa. Hoewel de joodse gemeenschap geen rabbijn heeft, komen er af en toe rabbijnen uit het buitenland de synagoge bezoeken. Bij het uitspreken van het wekelijkse deel van de Thora, luidt de gebedsleider een traditionele joodse zege in, die is afgestemd op de lokale omstandigheden: ‘Zegen en bescherm, bewaak en assisteer, verhoog, vergroot en verhef de president van de VAE, Sjeik Khalifa bin Zayed en zijn plaatsvervanger, de heerser van Dubai, Sjeik Mohammed bin Rasjid, en alle heersers van de andere emiraten en hun kroonprinsen.’
De synagoge heeft aanmoediging gekregen van joodse groepen zoals onder andere het Simon Wiesenthal Center, maar ook van de regering van Dubai en Mohammed Al-Abbar, oprichter van Emaar Properties. Toen Epstein drie jaar geleden de Thora-rol schonk aan de synagoge, gaf hij de fluwelen bedekking met een in goud geborduurde inscriptie, en droeg deze op aan Al-Abbar.
Toch is niet iedereen gerust: Sommige leden van de synagoge vragen hun bezoekers om de locatie niet bekend te maken en om niet over haar activiteiten te schrijven. De publieke opinie in VAE is sterk pro-Palestijns en zien de iets verbeterde banden met Israël als landverraad. Daarnaast is de moord op Hamas-commandant Mahmoud al-Mabhouh in een hotel in Dubai acht jaar geleden voor velen nog vers in het geheugen.
