Al decennia lang zien inwoners van Bethlehem bussen vol toeristen naar de Geboortekerk rijden. De veelel christelijke toeristen bezoeken een paar uur de traditionele geboorteplaats van Jezus en keren vervolgens terug naar Israël.
Maar de laatste jaren is er een nieuwe vorm van toerisme ontstaan, gericht op de cultuur, geschiedenis en strijd van de Palestijnse inwoners van de stad op de betwistte Westelijke Jordaanoever.
Terwijl pelgrims deze kerst naar Bethlehem stromen, hebben ze nu de mogelijkheid om in gerestaureerde eeuwenoude pensions te verblijven, rondleidingen over de lokale markten te krijgen en de dystopische kunst te bekijken in en rond een hotel ontworpen door de Britse graffitikunstenaar Banksy.
Het middelpunt van het toerisme, en de focus van de kerstvieringen in de komende weken, is de 6e-eeuwse geboortekerk, gebouwd op de plaats waar Jezus wordt verondersteld in een kribbe te zijn geboren. Uitgebreide renovaties de afgelopen jaren hebben het dak van instorting gered en onthulden daarbij kleurrijke muurmozaïeken die engelen en heiligen afschilderen.
Op Manger Square, net buiten de kerk, is een enorme kerstboom opgezet en worden de komende weken festiviteiten gepland, omdat verschillende kerkgenootschappen gespreide kerstvieringen houden. En op 7 januari organiseert Bethlehem een internationale Santa-conventie.
Toerisme heeft in het verleden geleden onder uitbraken van geweld tussen Israël en de Palestijnen. Maar het Palestijnse ministerie van Toerisme verwacht dit jaar 3,5 miljoen bezoekers in Bethlehem, een stijging ten opzichte van 3 miljoen vorig jaar. En velen denken dat er nog ruimte is voor groei.
“De algemene situatie in Palestina en het Heilige Land is dat er een zeer goede beveiliging is, beter dan de meeste landen ter wereld, en dus bezoeken de mensen Bethlehem”, zei Elias al-Arja, voorzitter van de plaatselijke hotelvereniging.
Hij merkte op dat hoewel het Heilige Land de belangrijkste plaatsen van het christendom omvat – inclusief de plaatsen waar de traditie zegt dat Jezus werd geboren, waar hij opgroeide, werd gekruisigd en werd opgewekt – het veel minder bezoekers trekt dan het Vaticaan. “We hebben de mogelijkheid om meer mensen aan te trekken.”
Hoewel religieus toerisme een zegen is voor de lokale economie, vinden veel Palestijnen dat de moderne bewoners van de stad grotendeels worden genegeerd.
Zo is bijvoorbeeld in het centrum van Bethlehem, met Italiaanse hulp, een 18e-eeuws pension gerestaureerd en verhuurd aan Fadi Kattan, een Frans-Palestijnse chef-kok.
Het Hosh Al-Syrian Guesthouse beschikt over 12 smaakvol ingerichte kamers, variërend van 80 tot 150 dollar per nacht. In het Fawda Restaurant – Arabisch voor chaos – gebruikt Kattan lokale ingrediënten om traditionele Palestijnse gerechten met een moderne twist te bereiden.
Ook is er het Walled-Off Hotel, dat werd ontworpen door de graffity kunstenaar Banksy en werd geopend in 2017. Het hotel kijkt uit op de muur, die zelf is bedekt met kunstwerken, graffiti en museumpanelen. Binnenin worden een aantal Banksy-stukken afgebeeld in een spookachtige lobby, die deze tijd van het jaar slechts is verlicht met kerstverlichting.
“Mijn visie is om te zeggen dat religieus toerisme zichzelf zal promoten, deze vorm van toerisme heeft de particuliere sector niet nodig om het te promoten”, zegt Fadi Kattan. “Laten we al het andere promoten. Laten we ons eten promoten, laten we onze cultuur promoten, laten we onze geschiedenis promoten.”
