‘Foute Held’ een nieuwe column van Rob Fransman

In 1927 vloog Charles Lindbergh solo in een mini vliegtuigje van New York naar Parijs. Vanaf zijn terugkeer – per boot, dat wel – was hij de onbetwiste nationale volksheld. Achteraf ietwat vreemd want hoewel het onder tafel werd geschoven was hij niet de eerste vlieger die de Atlantische Oceaan overstak. Maar liefst 14 jaar eerder maakten ene John Alcok samen met Arthur Witten Brown hetzelfde reisje, wel met tussenstops in Groenland en Ierland. Maar ze deden het in een nog wrakkiger vliegmachientje. Hoewel maar liefst 83 mensen al eerder de oceaan vliegend overstaken – waarvan de meesten in een zeppelin – was Lindbergh wel de eerste die het in zijn eentje deed.

In Amerika kon hij niet meer stuk. De man was een held en helden worden in de USA vereerd. Met zijn vliegtuigje vloog hij over het hele Amerikaanse continent. Hij vloog ook onder meer naar Mexico en Argentinië. Waar hij kwam stond een uitzinnige menigte om maar niets te missen van de held in zijn “Spirit of St Louis”. In ieder land werd hij door presidenten en regeringsleiders begroet. Hij trouwde een Mexicaanse en leerde haar vliegen. Het jonge echtpaar was politiek zeer actief en steunden uiterst rechtse politici. Wanneer die door het paar “endorsed” werden waren ze zeker van verkiezing. Vooral wanneer ze luidkeels verkondigenden dat Joden en gekleurde mensen geen echte Amerikanen waren. Maar toen hun 20 maanden oude zoontje werd gekidnapt en vermoord werd teruggevonden, gunden zelfs weldenkende tegenstanders het echtpaar niet het noodlot dat hen had getroffen. Om aan de enorme publiciteit te ontkomen verhuisden de Lindbergh’s naar Europa. 

Lindbergh was ontegenzeggelijk een moedig man maar hij hield er nare ideeën op na. Hoewel nooit werd bewezen dat hij lid was van de Amerikaanse nazipartij was hij wel een graag geziene gast op de bijeenkomsten van die club die zichzelf de German American Bund noemde. Net als Henry Ford trouwens die wel een overtuigde en openlijke naziaanhanger was. Beiden werden onderscheiden door Hitler’s minister van buitenlandse zaken, Herr von Ribbentrop. Toen de Amerikaanse president F.D. Roosevelt Duitsland de oorlog verklaarde weigerden de heren hun medailles terug te sturen. Toch bleef deze op zijn minst omstreden figuur ook in het naoorlogse Amerika geliefd. Na de oorlog publiceerde hij nog verschillende boeken over natuurbescherming en kreeg daarvoor zelfs de Pullitzerprijs.

Ik schrijf dit stukje over Lindbergh ‘ausgerechnet’ op de nationale herdenkingsdag met een reden. Die reden is dat ik op Ziggo de HBO serie “The Plot against America” zag. Dit boek van de helaas vorig jaar overleden schrijver Philip Roth is nu door HBO verfilmd in een 6-delige serie. Roth bedacht een gelukkig niet uitgekomen scenario waarin Lindbergh het tegen Roosevelt opnam en won! Het boek is geschreven vanuit het perspectief van een 10-jarige jongetje uit een typisch Joods gezin uit Brooklyn NY zoals hij zelf was. Lindbergh wordt president en heeft aanvankelijk niets tegen Joden. Dat wil zeggen tegen Joden die hem niet tegenspreken. Hij benoemt zelfs een rabbijn tot een van zijn adviseurs. De man doet mij niet toevallig denken aan de Joodse raad. Hoewel Lindbergh zelf misschien geen nazi was legt hij het redneck geteisem geen strobreed in de weg wanneer ze Joden langzamerhand het leven zo onaangenaam mogelijk maken.

Philip Roth

Was het boek heel goed, de verfilming door HBO-regisseurs David Simon en Ed Burns is meesterlijk. Alles klopt, de typisch Amerikaanse sfeer in het vooroorlogse New Jersey, de auto’s, de kleuren, de kleren die de mensen droegen en vooral de sfeer. Een sfeer van vage angst, mensen die het onheil zien aankomen en emigreren, mensen die denken dat het allemaal wel mee zal vallen.

Lindbergh wordt verkozen omdat hij belooft Amerika buiten de Tweede Wereldoorlog te houden. Choose between Lindbergh or War is zijn leus. Hij heeft er nog een: America first! Komt u bekend voor? Precies! Juist daarom schrijf ik dit stukje in de aanloop naar 4 mei, de Nederlandse nationale herdenkingsdag.

The plot against America is vanaf gisteren in 6 weken te zien op Nederland 3. Als u net als ik niet wil wachten en alle afleveringen achter elkaar wil zien kunt u terecht op Ziggo Movies & Series XL. Indien u daar niet op geabonneerd bent zou ik even een proefabonnement nemen. De serie is het meer dan waard.