Stevie – Column van Rob Fransman

De radio besteedde vanmorgen aandacht aan het feit dat vandaag Stevie Wonder 70 jaar is geworden. Reden voor een klein muzikaal feestje. Daarom luister ik, terwijl ik dit schrijf, voor de x-honderdste keer naar de al in 1976 uitgekomen Songs in the Key of Life. Ik was meteen verkocht toen ik nu alweer 44 jaar geleden de 2 langspeelplaten kocht. Wat een schitterende muziek! Ik was meteen verknocht aan alles wat hij maakte. Key of Life is het absolute hoogtepunt. Voor mij is Stevie Wonder de Mozart van deze tijd. Overdreven? Dat moeten toekomstige muziekhistorici misschien maar uitmaken, ik vind in ieder geval van wel. Die LP’s heb ik al lang niet meer, daarvoor in de plaats kwamen CD’s. Een tijdje geleden deed ik die ook de deur uit. Leve het onvolprezen Spotify. ‘Heel interessant die muziekvoorkeur van jou,’ zult u zeggen, ‘maar waarom moet dat in hemelsnaam op Joods.nl?’ Tja waarom niet? Er is best een link te leggen tussen de Stevie’s muziek en Joods Amerika.

Stevie was pas 12 jaar toen hij zijn eerste hit scoorde. Fingertips heette die en niemand kan het liedje waar little Stevie Wonder, zoals hij toen door de platenmaatschappij Motown werd gepusht, nog nazingen. Motown contracteerde Stevie al toen hij nog maar 11 jaar oud was. Ik vond Fingertips op YouTube. Het aanstekelijk enthousiaste blinde jongetje zingt weliswaar een stukje maar speelt vooral virtuoos op een mondharmonica. Fingertips was volgens Wikipedia al gemaakt in 1962 en was kennelijk langdurig populair, het haalde de eerste plaats op de USA top-honderd. De video stamt uit 1964. Het is een nogal primitief zwart-wit filmpje van een swingend jongetje begeleid door het type band dat al heel lang niet meer bestaat.

Vanaf het begin schreef Wonder zijn eigen liedjes maar Motown had daar nog niet zo’n vertrouwen in. Opnames van composities van anderen hadden de voorkeur en vooral de liedjes van de huiscomponist van de platenmaatschappij. Hier komt de Joodse link: Ron Miller, heette die man, geboren als Robert Norman Gould. Van hem zijn hits als For Once in My Life en Yester-Me, Yester-You, Yester-Day. Motown had in die jaren een scala aan Joodse songwriters. Als Stevie hun liedjes zong was succes gegarandeerd. Overigens zong hij in de beginjaren ook liedjes en teksten van Bob Dylan en Paul Simon.

Tien jaar later kwam het grote succes voor zijn eigen songs. My Cherie Amour is al vijftig jaar oud en iedereen kan dat nog meezingen. Nou ja, mee neuriën. Stevie is niet Joods, integendeel, zijn achtergrond is solide protestants. Maar als je zijn muziek hoort en teksten leest zoals die van Village Ghetto Land, voel ik een soort van verbondenheid. Geleerden herkenden in You are the Sunshine of my Life het oudste verhaal ter wereld, dat van Adam en Eva. “Je bent mijn oogappel,” zingt hij. Waar dat op duidt is duidelijk. En dan: “Omdat je wist dat ik alleen was kwam jij om me te redden. Ik weet nu dat ik in de hemel ben.”

Ach, weet ik veel. Gelovigen zien in alles een verwijzing naar Tenach. Gelovig ben ik bepaald niet. Maar nesjomme herken ik. Stevie Wonder bewijst dat je niet Joods hoeft te zijn om nesjomme te hebben. Heel veel nesjomme zelfs. Beste Stevie, vanaf deze plaats waar je nooit van hebt gehoord en waarschijnlijk nooit zult horen: van harte gefeliciteerd. Ad me’ah we’esrim, tot 120!